majal

 

روایت‌های کوتاه از حادثه بزرگ

کتاب‌های ما درآمد. آقای سلیمی برای‌شان چیزی نوشته‌اند که شاید بد نباشد بخوانید:

 

نگاهی به مجموعه 10 جلدی «قصه کربلا» نوشته مهدی قزلی

علی‌الله سلیمی

 

حادثه کربلا یکی از وقایع فراموش‌نشدنی تاریخ شیعه است که با گذشت قرن‌های متمادی هنوز هم تازگی دارد و هر شنونده‌ای را در هر گوشه‌ای از کره خاکی که باشد تحت تاثیر قرار می‌دهد. در حادثه کربلا اتفاقات ناگواری به وقوع پیوست که هنوز هم بسیاری از مفسران تاریخی از تحلیل جامع آن عاجزند و هر بار فقط گوشه‌هایی از آن واقعه بزرگ بررسی و تجزیه و تحلیل می‌شود چراکه اوج فداکاری و از جان گذشتگی سالار شهیدان، حسین ابن‌علی‌(ع)، خاندان و یاران باوفایش به قدری عظیم و گسترده است که نمی‌توان در یک یا چند مراسم سخنرانی یا در قالب یک یا چند کتاب آن را با همه ابعادش توضیح داد. بنابراین اندیشمندان و ارادتمندان آن حضرت در طول سال‌های متمادی که از وقوع آن واقعه دردناک می‌گذرد، همواره کوشیده‌اند محملی بیابند که پیام آن حادثه عظیم را به ساده‌ترین زبان ممکن به گوش شنوندگان در اعصار مختلف برسانند. در این میان، تالیف کتاب‌هایی با موضوع عاشورا و رویدادهای پیرامونی آن که بتواند با مخاطبان عصر خود ارتباط تنگاتنگی برقرار کند، از جمله دغدغه‌های اصلی نویسندگان هر عصری بوده که خوشبختانه تابه حال در این زمینه کتاب‌های متعددی تالیف و به چاپ رسیده است. تازه‌ترین نمونه در این زمینه، تالیف و انتشار مجموعه 10 جلدی «قصه کربلا»است که توسط نویسنده معاصر، مهدی قزلی نوشته شده است. نویسنده در مقدمه مشترک و کوتاهی که در ابتدای هر 10 جلد این مجموعه آمده است، یادآوری می‌کند: «گاهی می‌شود اتفاقی آرام‌آرام در زندگی آدمی رخ می‌دهد. اتفاقی که اگر آرام‌آرام رخ نمی‌داد، هیچ‌کس باورش نمی‌کرد. اتفاقی که همه نگاهش می‌کنند، دوست ندارند واقعیت داشته باشد ولی دارد. چه‌بسا خود آدم هم دستی در آن داشته باشد. آنچه در عاشورای سال 61 در کربلا اتفاق افتاد هم از این دست است.» قزلی برای هر یک از جلدهای این مجموعه عناوین جداگانه‌ای را انتخاب کرده که در مجموع، فصول 10گانه‌ای را تشکیل می‌دهند.«قصه‌ای در دهگانه فصل منفصل و متصل» او علاوه بر مقدمه مشترکی که در ابتدای کتاب‌ها آمده، برای هر جلد از این مجموعه، مقدمه جداگانه‌ای هم نوشته که در آنها راجع به شخصیت یا موضوع‌محوری آن کتاب (فصل) توضیح داده است. کتاب اول مجموعه به نام «فصل امام» نامگذاری شده و در آن از زوایای مختلف به شخصیت امام‌حسین(ع) پرداخته شده است.

هرچند به قول نویسنده، سعی شده هر آنچه مربوط به زندگی سیدالشهداست در این فصل بیاید ولی ناگزیر مطالب بسیاری از ایشان در نسبت با یاران و خانواده‌اش اتفاق افتاده در فصول دیگر پرداخته شده است. در کتاب دوم این مجموعه (فصل علم‌دار) به زندگی و رشادت‌های حضرت ابوالفضل(ع) پرداخته شده و همچنین سرگذشت و وقایع مربوط به زندگی حضرت علی‌اکبر(ع) در کتاب سوم با عنوان«فصل پیام بر دوباره» آمده است. نویسنده برای کتاب چهارم این مجموعه هم عنوان«فصل صبر» را انتخاب کرده که در آن به سرگذشت و ابعاد مفهوم صبر در زندگی حضرت زینب(س) پرداخته است.

انگار تا دنیا دنیاست شهر کوفه و ساکنانش در سال 61 به بی‌وفایی نسبت به امام‌حسین(ع)، خاندان و یارانش شهره‌اند و بی‌گمان از این رهگذر است که یکی از فصول مجموعه اخیر مهدی قزلی (کتاب پنجم) به شهر کوفه و بی‌وفایی ساکنان آن اختصاص یافته است. البته در ادامه به یاران با وفای امام‌حسین(ع) پرداخته شده که با عنوان«فصل یاران» رشادت‌های این یاران کم اما باوفا را نشان می‌دهد. همچنین در«فصل دشمنان» (کتاب هفتم) به«حق ناشناسی حرامیان» اشاره شده است. در ادامه، فصل اسارت است که وقایع دردناکی را در پی دارد. کتاب نهم به فصل انتقام اختصاص یافته و در آن به ابعاد مختلف قیام مختار ثقفی اشاره شده است. آخرین فصل این مجموعه«فصل عاشقی» است؛ فصلی که در آن مناسبات عقلی، عرفی و شرعی مراعات می‌شود ولی روابط جنس دیگری دارد؛ جنسی لطیف و روشن. در این روایت روابط بین یاران با هم، یاران با امام، امام با اهل حرم و همه با خدا براساس عشق است. در یک نگاه کلی به مجموعه حاضر، می‌توان ادعا کرد که فصول 10گانه قصه کربلا، روایت ساده و در عین حال برخوردار از شیوه‌های نوین نویسندگی است که در آن، ایجاز در روایت در محوریت کار نویسنده قرار گرفته و مخاطب در کمترین زمان ممکن بیشترین بهره‌های حسی و تاریخی را دریافت می‌کند. روایت‌ها بدون عنوان و اغلب کوتاه هستند. مجموعه قصه کربلا در مرکز ارتباطات فرهنگی عماد آماده‌سازی و تولید شده و چاپ اول آن در پاییز 1388 توسط انتشارات کتاب یوسف در تهران چاپ و منتشر شده است.

پيام هاي ديگران ()        PermaLink;        ۱۳۸۸/۱٠/۱٠ - مهدی قزلی